Sarajevo posljednjih mjeseci sve više liči na grad koji funkcioniše po principu improvizacije, a sve manje na glavni grad jedne države. Dovoljna je jedna jača snježna padavina, puknuta vodovodna cijev ili saobraćajna nesreća da sistem potpuno kolabira.

A kada sistem kolabira, počinje ono u čemu je aktuelna vlast očigledno najjača – krizni PR.

Dok su građani Novog Sarajeva i centra grada tokom vikenda satima bili bez vode zbog pucanja glavnog cjevovoda, Vlada Kantona Sarajevo i nadležne službe zatrpavale su društvene mreže saopćenjima o “maksimalnim naporima”, “kontrolisanom puštanju sistema” i “kontinuiranom radu na terenu”. Problem je samo jedan: građani su već znali da je cijev pukla tokom noći, a da su ekipe ViK-a na teren izašle tek oko devet sati ujutro.

Drugim riječima – grad je skoro devet sati bio prepušten sam sebi.

Grad koji se raspada

Pucanje glavne vodovodne cijevi samo je posljednji u nizu simptoma mnogo dubljeg problema. Sarajevo danas živi u gotovo permanentnom stanju infrastrukturne krize.

Saobraćajni kolaps postao je svakodnevica. Fasade godinama padaju po centru grada bez ozbiljne sistemske sanacije. Skenderija se urušava pred očima javnosti. Snijeg od dvadesetak centimetara proizveo je potpuni zastoj komunalnog sistema. Tramvaji stoje, automobili ostaju zaglavljeni, a građani satima pokušavaju doći do posla ili kuće.

I dok se grad doslovno raspada, vlast proizvodi sadržaj. Profesorica komunikologije Lejla Turčilo precizno je detektovala suštinu problema: institucije i političari pretvorili su svoje društvene mreže u “mikromedije samopromocije”.

Umjesto da građanima daju jasne informacije, odgovore na pitanja i pokažu rezultate, javnosti se serviraju fotografije ministara na terenu, dramatične objave o “neprekidnom radu” i beskonačne PR fraze.

Instagram upravljanje

Sarajevska vlast posljednjih godina razvila je potpuno novu formu upravljanja: Instagram menadžment. Važnije je objaviti fotografiju s terena nego riješiti problem na terenu. Važnije je snimiti reels nego napraviti funkcionalan sistem. Važnije je ostaviti utisak aktivnosti nego postići rezultat.

Tako je građanima tokom snježnog haosa objašnjavano da službe “rade u skladu s mogućnostima”, da “prate stanje” i “čine maksimalne napore”. Kao da građane zanimaju emocije vlasti, a ne činjenica da grad ne funkcioniše.

Apsurd kod pozorišta

Posebno je simptomatičan primjer iz centra Sarajeva, koji je posljednjih dana postao viralan na društvenim mrežama. Automobil koji se zabio u žardinjeru kod Narodnog pozorišta ostavio je iza sebe krhotine i nered bez reakcije nadležnih službi. Tek nakon desetak dana građanin Nino Hamzić doveo je radnike da očiste prostor, a zatim snimio video ispred zatvorenih prostorija Naše stranke uz ironičnu poruku: “Tako se to radi”.

Video je izazvao lavinu reakcija upravo zato što je pogodio suštinu osjećaja koji danas imaju mnogi građani Sarajeva – da grad sve više zavisi od improvizacije, privatne inicijative i dobre volje pojedinaca, dok institucije služe same sebi.

“Molimo građane za strpljenje”

Možda i najiritantniji dio cijele priče nisu ni kvarovi, ni snijeg, ni haos. Nego ton kojim se građanima obraća. Kao da je problem što su ljudi nervozni, a ne što sistem ne funkcioniše.

Zato su posljednjih mjeseci društvene mreže prepune identičnih birokratskih floskula:

“Molimo građane za razumijevanje“, “Pratimo situaciju.” “Činimo maksimalne napore.”. “Radimo u skladu s mogućnostima.” Građane, međutim, ne zanimaju napori. Zanimaju ih rezultati.Ne zanima ih koliko je ministara obuklo fluorescentni prsluk za fotografisanje. Zanima ih zašto glavni grad države ulazi u stanje poluparalize svaki put kada padne snijeg, pukne cijev ili se desi ozbiljniji kvar.