Područje Srebrenice i Bratunca posljednjih mjeseci nalazi se u fokusu međunarodnih rudarskih kompanija koje tragaju za metalima od ključnog značaja za evropsku industriju, energetsku tranziciju i odbrambeni sektor. Na relativno malom prostoru u istočnoj Bosni i Hercegovini trenutno se razvijaju dva velika istraživačka projekta, što potvrđuje da interes stranih investitora ubrzano raste.
Najnoviji investitor je australska kompanija Regener8 Resources, koja je ove godine preuzela projekat Srebrenica North, površine oko 80 kvadratnih kilometara. Nakon preuzimanja projekta započela su terenska istraživanja, a završena je i prva faza sistematskog uzorkovanja tla na lokalitetima Zanik i Čauš. Prikupljeno je više od 200 uzoraka, nakon čega slijede laboratorijske analize, geofizička istraživanja i prva istražna bušenja.
Istovremeno, na susjednom području kanadska kompanija Terra Balcanica Resources već nekoliko godina razvija projekat Viogor. Kompanija je ove godine dobila novu istražnu dozvolu koja joj omogućava nastavak istraživanja u narednih sedam godina, uz mogućnost prve procjene rudnih resursa već tokom naredne godine.
Obećavajući rezultati
Dosadašnja istraživanja dala su rezultate koji su privukli pažnju rudarske industrije širom svijeta. Na lokalitetu Čumavići zabilježene su visoke koncentracije srebra i antimona, uključujući presjeke s više od 600 grama ekvivalenta srebra po toni rude. U jednoj istražnoj bušotini izmjereno je čak 2.115 grama ekvivalenta srebra po toni, uz sadržaj antimona od gotovo 10 posto.
Ipak, stručnjaci naglašavaju da je riječ o rezultatima istražnih bušenja, a ne o potvrđenim rudnim rezervama. Prije eventualnog otvaranja rudnika potrebno je završiti procjenu resursa, izraditi ekonomske studije, pribaviti potrebne dozvole i osigurati finansiranje.
Zašto je antimon toliko važan?
Posebnu pažnju investitora privlači antimon, metal koji je posljednjih godina postao jedna od najvažnijih strateških sirovina u Evropi. Evropska unija uvrstila ga je među kritične sirovine zbog njegove primjene u odbrambenoj industriji, proizvodnji municije, elektronike, baterija, usporivača gorenja i brojnih visokotehnoloških proizvoda.
Procjene govore da Bosna i Hercegovina raspolaže sa oko 200.000 tona rezervi antimona, što dodatno povećava interes međunarodnih kompanija. Osim antimona, na području oko Srebrenice istražuju se i nalazišta srebra, zlata, bakra, olova i cinka – metala koji imaju ključnu ulogu u razvoju zelene energije i moderne industrije.
Velika prilika za BiH
Koliko ozbiljno investitori gledaju na ovaj projekat pokazuje i činjenica da je Terra Balcanica angažovala njemačku savjetodavnu kuću DGWA kako bi projekat predstavila evropskim fondovima i industrijskim partnerima.
Ako buduća istraživanja potvrde dosadašnje rezultate, područje Srebrenice moglo bi postati jedno od najznačajnijih evropskih nalazišta kritičnih i plemenitih metala. To bi moglo donijeti višemilionske investicije, nova radna mjesta i snažniji razvoj rudarskog sektora u Bosni i Hercegovini, u trenutku kada Evropa nastoji smanjiti zavisnost od uvoza strateških sirovina iz drugih dijelova svijeta.
